Vì sao nói ‘Nam chủ ngoại, nữ chủ nội’?

Vì sao nói ‘Nam chủ ngoại, nữ chủ nội’?

Một câu nói cổ xưa nhiều ẩn ý được lưu truyền lại ở Trung Quốc, nan zun nü bei (男尊女卑) – “nam tôn nữ ti”, thường được hiểu là ‘nam tôn trọng, nữ ti tiện’, ý là vị thế của người nam rất cao, còn vị thế của người nữ trong xã hội cũ là thấp bé, hèn mọn. Tuy nhiên, ngôn ngữ và cách giải thích hiện đại đã làm xáo trộn ý nghĩa của các từ và gây ra sự nhầm lẫn về cách văn hóa truyền thống nhìn nhận mối quan hệ giữa nam và nữ. 

Nhìn bề ngoài, ký tự zun (尊) có nghĩa là tôn trọng hoặc đề cao, trong khi bei (卑) ngụ ý sự thấp kém và khiêm tốn. Với cách hai ký tự được sử dụng để tạo thành các từ trong tiếng Trung hiện đại, điều này đã làm cho câu nói cổ xưa có vẻ như hơi chống lại phụ nữ. 

Trước khi giải thích ý nghĩa của ‘nam tôn, nữ ti’, thì ‘nam nữ hữu biệt’ cũng là một khái niệm cần được giải thích rõ ràng hơn.

Ý nghĩa thực sự của cụm từ ‘nam nữ hữu biệt’

Mối quan hệ giữa vợ và chồng trong văn hóa truyền thống Trung Quốc dựa trên sự hài hòa giữa âm và dương – với dương đại diện cho cái sáng hoặc rõ ràng, trong khi âm là hiện thân của cái ẩn hoặc ngụ ý. Âm dương có thể được coi là khái niệm triết học cơ bản trong phần lớn văn hóa Trung Quốc, chẳng hạn như Thái Cực, Kinh Dịch và các phương pháp được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc hoặc phong thủy.

Theo nguyên lý âm dương, nam tính là biểu hiện của sức mạnh dương, được tính chất âm trong nữ tính ôn hòa và cân bằng hay ‘nam cương, nữ nhu’. Nếu không có tầm quan trọng ngang nhau giữa các mặt đối lập, sự hài hòa sẽ mất đi. 

Vì sao nói 'Nam chủ ngoại, nữ chủ nội'?
Sơ đồ các quẻ Kinh Dịch (Yi Jing) thuộc sở hữu của nhà toán học và triết học người Đức Gottfried Wilhelm Leibniz. Lưới ở trung tâm trình bày các quẻ trong chuỗi Fuxi hoặc nhị phân, đọc ngang và dọc. Thứ tự tương tự được sử dụng ở bên ngoài, đọc từ dưới lên xung quanh ở bên phải, sau đó lên lại ở bên trái lên trên cùng. (Ảnh: Wikimedia Commons Public Domain)

Do đó, phụ nữ thường không tập trung vào việc cạnh tranh với nam giới trong cuộc sống hoặc công việc. Nam và nữ đảm nhận những vị trí, vai trò khác nhau trong xã hội dựa trên đặc tính của mỗi giới. Các chuẩn mực giới truyền thống của Trung Quốc coi trọng phụ nữ và vị thế của họ trong xã hội không hề thua kém nam giới. 

Mặc dù có ý nghĩa hiện đại, hai ký tự zun và bei có nguồn gốc từ Book of Changes (Kinh Dịch), nơi chúng mô tả sự cân bằng giữa âm và dương. Do sự tương phản giữa nam và nữ nên nhìn chung họ phù hợp với các vai trò khác nhau trong gia đình và xã hội. Khi đàn ông và phụ nữ tuân theo các khuynh hướng tự nhiên của họ, xã hội sẽ phát triển mạnh mẽ. 

Cụm từ nan zun nü bei – thực sự có nghĩa là “đàn ông tôn trọng và phụ nữ khiêm tốn” – trên thực tế biểu thị sự hòa hợp bổ sung giữa hai giới, không phải là sự hạ thấp phụ nữ trước đàn ông. 

Zun và bei đề cập đến một cực; trời trên và đất dưới. Kinh Dịch chép rằng: “Vì trời ở trên trang nghiêm và đất ở dưới khiêm tốn, thì vị trí của trời và đất, qian và kun (乾坤), được xác định như vậy. Trong sự định vị của người thấp và người cao, người khiêm tốn và người đàng hoàng đều có vị trí riêng của họ…. Đàn ông kế thừa khí cách [ trời ] và phụ nữ mang mệnh khí [đất]. ”

Sự hài hòa trong sự cân bằng

Theo sách Kinh Dịch và các tác phẩm Đạo gia khác của Trung Quốc, con người tuân theo mô hình của trời đất mà thịnh vượng; đi chệch đường lối tự nhiên thì mang lại khốn khổ và tai họa. 

Khổng Tử nói về jun zi (君子) hay “quý ông” như những người đã đạt được trình độ tinh luyện đạo đức cao. Theo Kinh Dịch: “Thiên hành kiện, quân tử dĩ tự cường bất tức” (Trời vận động mạnh mẽ, quân tử nên tự cường không nghỉ) và “Địa thế khôn, quân tử dĩ hậu đức tải vật” (Thế đất dày rộng, quân tử nên lấy đức dày mà chở vật). Tương tự như vậy, phụ nữ khao khát lý tưởng đạo đức của shu nü (淑女) – thục nữ – một người phụ nữ đoan trang, khiêm tốn, tôn trọng và kiên trì. 

Điều này đã được minh chứng bởi ba hoàng hậu Thái Khương, Thái Nhậm và Thái Tự, vợ của ba vị vua kế tiếp cách đây 3.000 năm. “Ba người phụ nữ họ Thái” đã hỗ trợ những người chồng đức hạnh của họ trong việc thiết lập nền móng của Vương triều Chu kéo dài 800 năm (1046 – 256 TCN). 

Vì sao nói 'Nam chủ ngoại, nữ chủ nội'?
Triều đại nhà Chu kéo dài 800 năm – lâu hơn bất kỳ triều đại nào khác trong lịch sử Trung Quốc. Nó đã chứng kiến ​​sự phát triển của triết lý đạo đức mà chúng ta ngày nay gọi là Nho giáo. (Ảnh: pixabay / CC0 1.0 )

Thái Tự, được miêu tả trong Cổ điển của Thơ ca như là thục nữ hay một người phụ nữ đoan trang, khiêm tốn và rất phù hợp với chồng bà là vua Ôn của nhà Chu, bận rộn với việc nuôi dạy 10 hoàng tử của cặp vợ chồng hoàng gia và quản lý hậu cung. 

Theo ghi chép về Phụ nữ mẫu mực (列 女 傳) (Liệt nữ truyện), điều này cho phép nhà vua tập trung vào việc quản trị và khai thác đất nước. Thái Tự được tôn vinh là wen mu (文 母), Văn Mẫu – người mẹ của muôn dân và người ta nói về cặp vợ chồng hoàng gia rằng “Văn Vương cai quản bên ngoài còn Văn Mẫu cai quản bên trong”. 

Khi đàn ông ngay thẳng, cao thượng và phụ nữ khiêm tốn, bao dung thì gia đình sẽ hòa thuận một cách tự nhiên. Một xã hội hoạt động theo nguyên tắc này sẽ tôn trọng và coi trọng phụ nữ. 

Minh Anh

Theo Vision Times

Có thể bạn quan tâm:

Minh Anh

Minh Anh

Minh Anh là cây bút chính của chuyên mục Đời sống - Giáo dục. Thông qua những bài viết và chia sẻ, Minh Anh muốn truyền tải đến người đọc tư duy tích cực và cách thức để có cuộc sống vui vẻ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.