Chuyện ‘2 người Việt ở Tây Ban Nha’ và mạn đàm về ‘nghệ sĩ chân chính’

Chuyện ‘2 người Việt ở Tây Ban Nha’ và mạn đàm về ‘nghệ sĩ chân chính’

Đầu tháng 7 năm nay, dư luận lại dậy sóng về bê bối liên quan đến ‘sắc tình’ của 2 nghệ sĩ Việt ở Tây Ban Nha. Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra những câu chuyện như thế.

Tôi nhớ thời cuối cấp 2, vào một buổi sáng đẹp trời, một người bạn có nói rằng: ‘Tụi bây nghe chuyện gì chưa?’, sau đó tôi mới biết đó là chuyện về ‘Nhật ký Vàng Anh’. Chi tiết câu chuyện đó thì nhiều người trong chúng ta đã biết, tôi cũng không cần nhắc lại. Nhưng những sự việc kiểu như thế xảy ra rất nhiều.

Gần đây lại xuất hiện một câu chuyện nữa liên quan đến 2 nghệ sĩ Việt ở Tây Ban Nha. Tôi không muốn nói quá chi tiết, chỉ nhân chuyện này mà chia sẻ một số cách nhìn của mình mà thôi.

Những thông tin chính trong câu chuyện của 2 nghệ sĩ Việt ở Tây Ban Nha

Chuyện là vào 25/6 theo giờ địa phương, cảnh sát đảo Majorca (cũng có chỗ nói là Mallorca) Tây Ban Nha đã thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam với cáo buộc cưỡng gian 1 cô gái vị thành niên người Anh 17 tuổi

Cô gái nói với cảnh sát rằng mình bị tấn công tại khách sạn ở Andratx, phía tây nam hòn đảo. Trước đó, cô gặp các nghệ sĩ ở một nhà hàng gần chỗ ấy, rồi giao lưu, uống rượu với họ.

Theo tờ báo địa phương Ultima Hora, cô gái nói rằng 2 người đàn ông 37 và 42 tuổi đã bắt cô tắm sau khi cưỡng gian để loại bỏ bằng chứng.

Về danh tính 2 nghệ sĩ, thì ngày 5/7, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch – Tạ Quang Đông cho biết sự việc liên quan đến nghệ sĩ Hồng Đăng, nhạc sĩ Hồ Hoài Anh vẫn đang là nghi vấn.

Đây là thông tin cơ bản về sự việc 2 nghệ sĩ Việt ở Tây Ban Nha, còn chi tiết như thế nào hay kết quả ra sao thì chúng ta chỉ có thể ‘hạ hồi phân giải’.

Khi sự việc này xảy ra, một nghệ sĩ ưu tú đã đứng lên bênh vực, cho rằng đây là chuyện ‘bình thường như ở huyện’ của đàn ông. Tôi thấy rằng có một quan niệm méo mó và thiếu logic ở đây.

Một quan niệm méo mó

Giữa thông tin về vụ bê bối của 2 nghệ sĩ Việt ở Tây Ban Nha, một nghệ sĩ nữ đã lên tiếng bênh vực cho 2 nghệ sĩ trên và cả giới đàn ông. Cô viết: “Đàn ông đi nước ngoài ông nào chẳng thử ‘râu ngô’ một tí. Không chủ động thì cũng bị tác động bởi bạn bè hoặc fan hâm mộ mời, tặng mà. Ở bên nước ngoài các bạn nữ phát triển dậy thì sớm, trải nghiệm cũng sớm từ 12, 13 tuổi cơ. Vào đúng 2 anh đẹp trai lại nổi tiếng nên thành to chuyện! Có khi là người bình thường thì bạn nữ kia ok ngay!“.

Phát ngôn này nhận phải sự chỉ trích gay gắt từ dư luận. Có người nói là đây là cách bênh vực ‘hại người hại mình’, bênh vực cho sự suy đồi đạo đức. Cá nhân tôi thấy thì thấy như thế này.

Trong Nho gia giảng rằng: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân“, ý tứ là ‘điều mình không muốn, chớ làm cho người‘. Vậy thì quay lại phát ngôn của nghệ sĩ nữ kia, giả sử cô có một người con gái chưa thành niên, sau đó con cô bị 2 nghệ sĩ người Tây cưỡng gian. Sau đó bạn của 2 nghệ sĩ Tây kia nói rằng: Việc qua nước ngoài thử của lạ là điều hết sức bình thường của đàn ông. Vậy thử hỏi cảm giác của nữ nghệ sĩ có con gái bị cưỡng gian sẽ ra sao? 

Mà ở châu Á, trinh tiết được xem là điều rất quan trọng, thời xưa phụ nữ sẵn sàng chết để bảo vệ sự trong sạch thân thể. Ngoài ra còn cả sang chấn tinh thần ảnh hưởng đến tâm lý và sức khoẻ. Tôi giả sử thêm nếu vì cưỡng gian mà con gái cô tự vẫn, không biết cảm xúc của nghệ sĩ phát ngôn kia sẽ ra sao? Có lẽ cô sẽ vô cùng buồn bã và xấu hổ vì đã đăng bình luận như vậy. 

Đây là lý do vì sao Nho gia giảng ‘Điều mình không muốn, chớ làm cho người’.

Qua phát ngôn gây ‘bão’ của nữ nghệ sĩ Việt, tôi còn thấy một hiện tượng rất phổ biến ở phụ nữ. 

Năm thứ tư Đại học có một câu chuyện làm tôi nhớ mãi. Chuyện là tôi có ở trọ chung với 1 anh và 2 người bạn cùng lớp anh. Vì anh có thời gian đi lính và lớn tuổi hơn nên gọi là anh, còn 2 người bạn kia thì bằng tuổi tôi. 

1 trong 2 người bạn kia có người yêu trọ học ở quận Thủ Đức (chúng tôi trọ ở Quận 2). Bạn trai này để nhạc chuông đặc biệt dành riêng cho bạn gái, lấy bài ‘Until you’ với ca từ là “Baby, life was good to me / But you just made it better…”. Vì thế khi anh em chúng tôi nghe nhạc chuông thì cười đùa rằng ‘Until you’ gọi đó. 

Bạn gái của người bạn này ở trọ xa và bạn trai cuối tuần thường đến thăm. Có lần bạn trai ấy kể rằng: ‘Bạn gái mình thật tâm lý, biết mình sau này làm xây dựng nên nói rằng, đàn ông xây dựng ra ngoài có chút này chút kia thì em cũng không trách, chỉ cần nuôi em và… đừng mang bệnh về là được’. Không biết sao lúc ấy tôi hơi sốc với cách nghĩ ấy. Sau này tôi phát hiện chị tôi cũng có cùng cách suy nghĩ ấy.

Tôi biết rằng suy nghĩ này không phải là hiếm, nhưng cá nhân tôi thấy nó có vấn đề. Bởi vì nó chấp nhận, dung thứ cho sự phóng túng. Nó giống như việc ‘thêm dầu vào lửa’ vậy, mang cách nghĩ ‘đàn ông có thể làm việc ấy, phụ nữ chúng tôi không trách đâu, đàn ông ai cũng vậy cả’. Chuyện đàn ông khác như thế nào thì đó là chuyện của họ, nhưng tôi nghĩ chúng ta sống trên đời nên có sự tôn nghiêm và nguyên tắc, không vì xã hội ‘trầm luân’ mà mình cũng mặc định bị cuốn theo dòng, nhưng ngẫm lại làm người tốt bây giờ quả thật cần rất nhiều dũng khí.

Mạn đàm về Văn hoá – Nghệ thuật và điều cần có của nghệ sĩ chân chính

Hiện tượng thường thấy

Trước khi vào luận điểm chính tôi muốn kể một câu chuyện hồi tôi học năm thứ tư Đại học. Thời điểm ấy một người bạn trong dãy phòng trọ có dẫn tôi đi xem ca nhạc ở phòng trà, lúc ấy trời cũng lạnh, mọi người mặc nhiều áo hơn thường lệ. Tôi vào trong đó ngồi, thấy ca sĩ là một bạn mặc áo đen, bạn ấy hát giọng khàn khàn, gương mặt trông cũng khó coi. Bạn ấy hát xong ra làm điều thuốc, cách bạn ấy kéo thuốc nhìn hơi giống… con nghiện. 

Sau này tôi thấy rằng một số bạn trẻ làm công việc liên quan đến nghệ thuật đều muốn biến mình thành ‘bụi bặm’. Bạn tôi là chủ tịch của câu lạc bộ ghita thành phố, tôi có xem lại tấm ảnh thời còn đi học ngày trước, thấy cũng hiền và thư sinh, còn bây giờ thì đầu cạo trọc lóc, để chòm râu dê, lúc nào cũng cầm bao thuốc hoặc thứ người ta hay cầm để hút… 

Một người bạn tôi biết trước đây, giờ đây bạn làm nhiếp ảnh, bạn ấy xăm cũng nhiều, để tóc dài, để râu trông có vẻ ‘bụi bặm’. Hay như một ông anh mà tôi biết, trước đây làm chung chỗ tôi, sau đi học kịch bản rồi tập làm đạo diễn. Anh ấy để tóc khá dài, để râu, nhìn cũng ‘nghệ’.

Quả thật những điều này làm người ta lầm tưởng người hoạt động nghệ thuật là phải như vậy, phải có hình xăm, để râu dài mới là bụi bặm, mới là nghệ thuật. Vậy thì nghệ thuật chân chính có phải như vậy không?

Văn hoá – Nghệ thuật là một thể thống nhất

Khoảng cuối tháng 5 năm nay, tôi có tham dự một buổi chia sẻ về văn hoá truyền thống, câu chuyện được kể trong đó làm tôi vỡ lẽ ra thế nào là nghệ thuật chân chính.

Anh mà chia sẻ về nghệ thuật, trước đây anh là một ‘nhạc sĩ’, nổi tiếng với những bài hát ‘Tâm ca’ được giới học sinh sinh viên miền nam ưa chuộng vì ca từ trong sáng nhẹ nhàng. Nhưng ảnh (anh ấy) học cơ khí của Đại học Bách khoa Sài Gòn, và hiện nay anh vẫn làm cơ khí.

Hiện nay anh làm việc đúng theo chuyên ngành cơ khí, thời gian còn lại thì đọc văn hoá, nghệ thuật, nhưng tôi biết rằng anh là một người có tín ngưỡng chân chính.

Anh chia sẻ về nghệ thuật như sau. Trong xã hội bình thường, thì Nghệ thuật là một Ngành học, giống các Ngành kỹ thuật khác như: cơ khí, điện tử, xây dựng v.v. Trong Ngành thì có Nghề, ví như trong Ngành Cơ khí thì có nâng bốc, chế tạo máy… 

Ngành Nghệ thuật cũng như thế, là một ngành học, trong Ngành có Nghề như: hội hoạ, vũ đạo, xiếc, nhạc cụ, ba lê v.v.

Khi đạt được đỉnh cao của Ngành Nghề thì gọi là Nghệ thuật của Ngành Nghề. Ví như nghệ thuật nấu ăn có đầu bếp Yan Can Cook; người đạt đỉnh cao của nghề thủ công truyền thống gọi là ‘nghệ nhân’ v.v.

Do đó Nghệ thuật chính là đỉnh cao của Ngành Nghề. 

Là một người có tín ngưỡng chân chính, anh chia sẻ một khái niệm rất quan trọng, đó là: Đỉnh cao Văn hoá là Nghệ thuật, nội hàm của Nghệ thuật là Văn hoá, cho nên Văn hoá và Nghệ thuật là một thể thống nhất.

Tôi đánh giá đây là một khái niệm rất quan trọng, bởi vì nó cho thấy mối quan hệ giữa Văn hoá và Nghệ thuật, nói rõ hơn là muốn đạt được thành tựu trong Nghệ thuật phải có Văn hoá, nói cách khác chính là phải có đạo đức. Vấn đề này sẽ được phân tích rõ hơn ở phần sau.

Điều này đã vén mở sương mờ che phủ bấy lâu nay về khái niệm của người nghệ sĩ. Nghệ sĩ chân chính phải có đạo đức cao, ngay cả biểu hiện bên ngoài cũng phải ngay chính. Nếu chúng ta xem nhạc thính phòng sẽ thấy những người nghệ sĩ ăn mặc rất đoan chính, khuôn mặt thể hiện được nét hoà ái từ thiện, chứ không phải lầm tưởng về một nghệ sĩ là phải để râu cho ‘bụi’ cho ‘nghệ’.

Có người nói rằng vậy nếu khuôn mặt nghệ sĩ không được đẹp thì sao? Cá nhân tôi cho rằng ‘tướng tại tâm sinh’, một người tuy không đẹp nhưng mang chứa trong tâm là văn hoá tốt đẹp, tư tưởng thiện lương, tín ngưỡng vào hành vi quy phạm của con người chính thống, thì trên khuôn mặt của họ vẫn có vẻ đẹp từ nội tâm. Còn nếu mang trong mình những điều xấu thì khi cười thật là gượng gạo.

Sức mạnh và ảnh hưởng to lớn của nghệ thuật

Nghệ thuật có sức mạnh vô cùng to lớn. Trong phần giới thiệu của tổ chức phi lợi nhuận là ‘Thiên Lượng liên minh’, Giảng viên Đại học Phi Thiên – Giáo sư Chương Thiên Lượng đã viết như thế này: “Về vấn đề liên quan đến tương lai của nhân loại, thì giáo dục, truyền thôngnghệ thuật đóng một vai trò cực kỳ quan trọng. Trong đó giáo dục có ảnh hưởng lâu dài nhất, truyền thông thì nhanh nhất, còn nghệ thuật thì trực tiếp nhất đối với xã hội“.

Nghệ thuật có tác dụng trực tiếp nhất, một cá nhân khi xem một câu chuyện xúc động lòng người, họ có thể trực tiếp rơi nước mắt. Hay như một người không trải qua học tập, nhưng khi xem những hình thức nghệ thuật như: ca, kịch, nghe kể chuyện tiểu thuyết v.v. đều nhận được khai mở về tâm linh và hun đúc về đạo đức. Do đó chúng ta sẽ phát hiện rằng người xưa có những người không đi học nhưng văn hoá (cách đối nhân xử thế như: trọng nghĩa nhẹ lợi…) họ rất cao, phân biệt thị phi thiện ác rất tốt. Đây là sức mạnh của các loại hình nghệ thuật.

Người nghệ sĩ phải có văn hoá và đạo đức cao thượng, họ mới truyền được những điều tốt đẹp và trong những tác phẩm của họ, khơi gợi thiện lương và những điều ngay chính trong con người. Thêm nữa, người nghệ sĩ có đạo đức cao thượng, sẽ là hình mẫu để người hâm mộ học theo, điều này cũng khởi được tác dụng ‘giáo hoá’.

Mọi người còn nhớ vào cuối năm 2012, cư dân mạng dậy sống với tấm hình fan cuồng T-Ara đã đã khóc nức nở khi thấy ‘thần tượng’ của mình. Câu chuyện trên cho thấy những nghệ sĩ là người có ảnh hưởng đến rất nhiều bạn trẻ, bạn trẻ sẵn sàng học theo những gì thần tượng làm. Nếu đạo đức người nghệ sĩ có vấn đề, hoặc vướng phải những bê bối ‘mèo mả gà đồng’, thì quả thực là ảnh hưởng lớn đến rất nhiều người, những người hâm mộ có thể sẽ học những điều xấu ấy, thậm chí nguy hiểm hơn là cho đó là điều bình thường. Từ đó thấy rằng việc tu dưỡng nâng cao đạo đức là tâm thái nên có của một người nghệ sĩ chân chính. 

Chu Thuần

Có thể bạn quan tâm:

Chu Thuần

Chu Thuần

Chu Thuần là người yêu văn hoá và thích suy nghĩ, Chu Thuần muốn truyền tải những giá trị truyền thống và góc nhìn của những chuyên gia đến quý độc giả.

Leave a Reply

Your email address will not be published.