Giới thiệu về ‘Đệ tử quy’ – Cuốn sách dạy con được yêu chuộng nhất lịch sử Á Đông

Giới thiệu về ‘Đệ tử quy’ – Cuốn sách dạy con được yêu chuộng nhất lịch sử Á Đông

Trong ‘Tam tự kinh’ giảng: “Dưỡng bất giáo, phụ chi quá” (nuôi không dạy, lỗi tại cha), cho nên giáo dục con trẻ là một vấn đề hệ trọng, nếu làm không tốt sẽ có lỗi với thế hệ sau và xã hội. 

Nhiều bậc phụ huynh có thể đã đọc những sách về giáo dục khác nhau, nhưng vẫn không thể giải quyết những vấn đề trong giáo dục con cái. Sau một thời gian, trẻ lại xuất hiện ‘tự tư’, coi mình là trung tâm, không tôn trọng người lớn…

Nếu gặp vấn đề, trên thực tế là chưa điểm đúng bản chất của giáo dục. Mà cuốn ‘Đệ tử quy’ lại giảng ra được bản chất của giáo dục chính là giáo dục đạo đức, nề nếp. Từ điểm này chúng tôi có nguyện vọng giới thiệu đến quý độc giả cuốn sách ‘Đệ tử quy’ – là một trong ba kinh điển giáo dục con em tốt nhất trong lịch sử Á Đông cùng với ‘Tam tự kinh’ và ‘Thiên tự văn’.

Khổng Tử được hậu thế tôn xưng là ‘vạn thế sư biểu’ (người thầy mẫu mực vạn đời), trong ‘Luận ngữ – Học nhi’, ngài viết: 

“Con em ở nhà thì hiếu thảo với cha mẹ, ra ngoài thì kính nhường bậc huynh trưởng, thận trọng lời nói mà giữ chữ Tín, yêu khắp mọi người mà gần gũi người nhân đức; làm được đến vậy rồi mà còn dư sức thì hãy học văn”.

Bám sát lời dạy ấy, tiên sinh Lý Dục Tú vào những năm Khang Hy triều Thanh đã biên soạn nên tác phẩm ‘Đệ tử quy’ (Phép tắc người con). 

Tiên sinh Lý Dục Tú vì đã viết ‘Đệ tử quy’, nên sau khi mất ông được thờ ở Đền Tiên Hiền tại Giáng Châu, Tây Sơn, Trung Quốc. Trên thực tế, tên sách ‘Đệ tử quy’ là do Giả Tồn Nhân triều Thanh đặt khi ông hiệu đính ‘Huấn mông văn’ của Lý Dục Tú. Mà ‘Huấn mông văn’ là do Lý Dục Tú cải biên từ cuốn ‘Đồng mông tu tri’ của Chu Hy triều Tống.

Chu Hy thấy trường học khi đó “giáo dục không có phương pháp, thầy trò nhìn nhau, lạnh nhạt như người qua đường”, đạo đức bại hoại, trọng lợi quên nghĩa, giáo dục chỉ để học sinh ứng phó với thi cử. Chu Hy cho rằng, đây là bỏ gốc lấy ngọn, cho nên ông chủ trương dạy ngữ văn nên “lấy việc làm sáng tỏ nhân luân làm gốc” (Minh nhân luân vi bản), do đó đã biên soạn một loạt giáo trình ngữ văn, trong đó có ‘Đồng mông tu tri’ để dạy bảo, hướng dẫn trẻ em chi tiết trong đời sống thường ngày.

Kế tục nội hàm của ‘Đồng mông tu tri’, cốt lõi của ‘Đệ tử quy’ cũng là dạy bảo, hướng dẫn trẻ em đạo đức luân lý và lễ tiết cơ bản, quy phạm hành vi chính xác của trẻ em.

Căn cứ vào lời dạy của Khổng Tử, ‘Đệ tử quy’ chia làm 7 đoạn lớn là: 

  • Ở nhà phải hiếu
  • Ra ngoài phải đễ
  • Cẩn thận
  • Thủ tín
  • Yêu rộng khắp
  • Gần người nhân
  • Có dư sức thì học văn

Chỉ vỏn vẹn trong 1080 chữ, nội dung dễ hiểu, vần điệu lưu loát, dễ thuộc, ‘Đệ tử quy’ giúp các em cái gốc thiện lương, đạo đức, có thể giữ gìn phẩm giá trong thời buổi đạo đức suy thoái, dưỡng thành gia phong trung hậu, là nền tảng quan trọng giúp các em gây dựng một tương lai thành công, hạnh phúc.

Trong quá trình chia sẻ về văn hoá truyền thống, những người làm Thân giáo chúng tôi xin phép giới thiệu ‘Đệ tử quy’ từ ‘Tài liệu giảng dạy Văn hoá sơ cấp’ của trang mạng Chánh Kiến. Trong đó gồm có 32 bài giảng, mỗi bài đều có bản dịch, diễn giải, câu chuyện tham khảo và phần phụ chú.

Chúng tôi thật sự muốn góp một chút sức lực nhỏ bé để truyền rộng những giá trị truyền thống, từ đó gia đình đạt thuận hoà, xã hội sẽ ngày một tốt đẹp hơn.

Trân trọng

Những người làm Thân giáo

Có thể bạn quan tâm:

Minh Anh

Minh Anh

Minh Anh là cây bút chính của chuyên mục Đời sống - Giáo dục. Thông qua những bài viết và chia sẻ, Minh Anh muốn truyền tải đến người đọc tư duy tích cực và cách thức để có cuộc sống vui vẻ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.